🔹 جراحی بایپس معده چیست؟
بایپس معده (Gastric Bypass) یکی از پیشرفتهترین و مؤثرترین روشهای جراحی چاقی است که با هدف کاهش وزن پایدار و درمان بیماریهای متابولیک مانند دیابت نوع ۲، چربی خون بالا و فشار خون انجام میشود.
در این جراحی، مسیر عبور مواد غذایی در دستگاه گوارش تغییر داده میشود تا هم ظرفیت معده کمتر شود و هم جذب کالری محدود گردد.
⚕️ نحوه انجام بایپس معده
دکتر نیما تقیزاده این جراحی را با روش لاپاروسکوپی پیشرفته انجام میدهند؛ یعنی بدون برش بزرگ روی شکم و با چند برش کوچک میلیمتری.
مراحل اصلی عمل شامل:
جدا کردن بخش کوچکی از قسمت بالایی معده و ساخت یک معده جدید کوچک (Pouch)
اتصال این معده کوچک به بخشی از روده باریک، بهطوریکه مسیر طبیعی عبور غذا کوتاهتر شود
کاهش جذب کالری و چربی از غذا
نتیجهی این تغییر، احساس سیری سریعتر و کاهش کالری مصرفی روزانه است.
⚖️ مزایای جراحی بایپس معده
کاهش ۶۰ تا ۸۰ درصد وزن اضافی بدن طی ۱۲ تا ۱۸ ماه
درمان یا بهبود قابلتوجه دیابت نوع ۲
کاهش فشار خون و چربی خون
کاهش اشتها و تمایل به مصرف شیرینیجات
بهبود کیفیت خواب و انرژی روزانه
بهبود باروری در زنان مبتلا به چاقی
💡 تفاوت بایپس معده با اسلیو معده
| ویژگیها | بایپس معده | اسلیو معده |
|---|---|---|
| روش انجام | تغییر مسیر گوارش | کاهش حجم معده |
| میزان کاهش وزن | بیشتر و سریعتر | تدریجی |
| تأثیر بر دیابت | بسیار زیاد | متوسط |
| جذب مواد غذایی | کمتر (کاهش جذب) | طبیعی |
| نیاز به مکمل | مادامالعمر | موقتی |
| مناسب برای | چاقی شدید یا دیابت مقاوم | چاقی متوسط تا شدید |
🧬 کاندیدای مناسب برای بایپس معده
افراد با BMI بالای ۴۰
افراد با BMI بین ۳۵ تا ۴۰ همراه با بیماریهای متابولیک مانند دیابت، فشار خون یا آپنه خواب
بیماران با سابقهی شکست در رژیم یا درمان دارویی چاقی
بیماران مبتلا به ریفلاکس شدید معده (GERD) که اسلیو برایشان مناسب نیست
شاخص توده بدنی چیست؟
شاخص توده بدنی یا BMI از تقسیم وزن (کیلوگرم) به مربع قد (متر) به دست می آید. BMI به صورت مستقیم میزان چربی های بدن را اندازه گیری نمی کند بلکه میزان بافت چربی بدن را در مقایسه با بافت های استخوان و عضله به دست می دهد.
محاسبه شاخص توده بدنی
نتیجه محاسبه BMI
🩹 دوران نقاهت پس از جراحی
بستری معمولاً ۱ تا ۲ روز در بیمارستان
بازگشت به کارهای سبک در عرض یک هفته
رعایت رژیم غذایی تدریجی شامل مایعات، پوره و سپس غذای نرم
مصرف مکملهای ویتامینی طبق دستور پزشک (B12، آهن، کلسیم و D3)
مراجعه منظم برای بررسی وضعیت متابولیک و وزن
🍽️ رژیم غذایی پس از بایپس معده
رعایت رژیم غذایی مرحلهبهمرحله برای ترمیم معده و جلوگیری از مشکلات گوارشی ضروری است.
برنامه شامل:
هفته ۱: مایعات شفاف (آب، آبگوشت صافشده)
هفته ۲ تا ۳: غذاهای نرم (سوپ، پوره سبزیجات)
هفته ۴ به بعد: ورود تدریجی به غذای معمولی در حجم کم
دکتر تقیزاده برای هر بیمار برنامه تغذیه اختصاصی طراحی میکنند تا جذب مواد مغذی حفظ شود.
⚠️ عوارض احتمالی (نادر)
تهوع خفیف یا ضعف موقت
کمبود ویتامینها در صورت عدم مصرف مکملها
احتمال سندرم دامپینگ (احساس ضعف پس از خوردن قند زیاد)
با انجام جراحی توسط جراح لاپاروسکوپی مجرب و رعایت دقیق توصیههای پس از عمل، احتمال بروز این عوارض بسیار پایین است.
💬 توصیه دکتر نیما تقیزاده
«بایپس معده فقط یک عمل نیست، بلکه آغاز سفری تازه بهسوی سلامتی و سبک زندگی جدید است. موفقیت در این مسیر، با همکاری مداوم بیمار و تیم درمانی حاصل میشود.»
❓ سؤالات متداول درباره جراحی بایپس معده
۱. چه مدت پس از بایپس معده کاهش وزن آغاز میشود؟
کاهش وزن از هفتههای اول شروع میشود و معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه به اوج میرسد.
۲. آیا این جراحی برگشتپذیر است؟
بهصورت تئوریک بله، اما در عمل بسیار نادر و پیچیده است. هدف از بایپس معده، کاهش وزن پایدار و دائمی است.
۳. آیا بعد از جراحی میتوان باردار شد؟
بله. در واقع پس از کاهش وزن، باروری بهبود مییابد؛ اما بارداری باید حداقل ۱۲ تا ۱۸ ماه بعد از عمل انجام شود.
۴. آیا نیاز به مصرف مکملها دائمی است؟
بله، زیرا بخشی از مسیر روده از جذب خارج میشود. مصرف ویتامین B12، آهن، کلسیم و D3 باید بهصورت مادامالعمر ادامه یابد.
۵. آیا بایپس معده برای همه افراد چاق مناسب است؟
خیر. در برخی بیماران با BMI پایینتر یا بدون دیابت، روش اسلیو معده گزینهی مناسبتری است. تشخیص دقیق با ارزیابی تخصصی انجام میشود.

